Σε έξαρση ο ιός του Δυτικού Νείλου: Γιατί η Ανατολική Αττική βρίσκεται στο επίκεντρο

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η εποχική έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα, με την Αττική να συγκεντρώνει φέτος σημαντικό μέρος του επιδημιολογικού φορτίου και την Ανατολική Αττική να βρίσκεται στο επίκεντρο της αυξημένης κυκλοφορίας. Τα επιβεβαιωμένα κρούσματα έχουν ανέλθει σε 232 και οι θάνατοι σε 19, ενώ περίπου το 60% των συνολικών κρουσμάτων καταγράφεται στην Αττική. Ιδιαίτερα αυξημένη δραστηριότητα παρατηρείται σε περιοχές όπως τα Σπάτα και το Μαρκόπουλο, μία εικόνα που διαφοροποιείται αισθητά σε σχέση με όσα είχαν καταγραφεί για τουλάχιστον μία δεκαετία.

Γιατί, όμως, ο ιός εμφανίζει φέτος τόσο έντονη παρουσία στην Ανατολική Αττική και τι ρόλο μπορεί να έχουν παίξει η γεωμορφολογία της περιοχής, τα πτηνά αλλά και οι μεταβολές των τελευταίων ετών; Ο αναπληρωτής Καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, Γκίκας Μαγιορκίνης, μιλώντας στο Orange Press Agency, εξηγεί τους παράγοντες που συνθέτουν τη φετινή εικόνα.

Όπως εξηγεί ο κ. Μαγιορκίνης, ο ιός του Δυτικού Νείλου βρίσκεται αυτή την περίοδο στην αναμενόμενη εποχική έξαρσή του, ωστόσο η φετινή κυκλοφορία είναι αυξημένη σε σχέση με πέρυσι. «Ο ιός του Δυτικού Νείλου και φέτος, όπως κάθε καλοκαίρι, βρίσκεται στη φάση της έξαρσης, η οποία να θυμίσουμε ότι ξεκινάει από περίπου μέσα προς τέλη Ιουνίου μέχρι μέσα προς τέλη Σεπτεμβρίου. O ιός μεταδίδεται αποκλειστικά από κουνούπια που έχουν μολυνθεί από μολυσμένα πτηνά, δηλαδή μολυσμένα κοράκια, καρακάξες, κίσσες. Να πούμε επίσης ότι ο ιός δεν μεταδίδεται μεταξύ των ανθρώπων, ούτε τα κουνούπια μπορούν να μολυνθούν από τους ανθρώπους. Φέτος είναι μία χρονιά που φαίνεται ότι υπάρχει μια αυξημένη κυκλοφορία, χωρίς να μπορούμε να πούμε ότι είναι η χρονιά που είναι η κυκλοφορία στο μέγιστο. Σε σχέση με πέρσι σίγουρα είμαστε πιο αυξημένοι».

Το στοιχείο που ξεχωρίζει φέτος είναι η γεωγραφική κατανομή. Η παρουσία του ιού μέσα στην Αττική και ιδιαίτερα στα ανατολικά αποτελεί, σύμφωνα με τον καθηγητή, τη σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. «Η διαφορά που έχουμε σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, για τουλάχιστον μια δεκαετία, είναι ότι βλέπουμε κρούσματα μέσα στην Αττική και κυρίως στην Ανατολική Αττική, όπου φαίνεται υπάρχει υψηλότερη δραστηριότητα στα Σπάτα και στο Μαρκόπουλο. Για να υπάρχουν μολυσμένα κουνούπια σε μία περιοχή πρέπει να υπάρχουν μολυσμένα πτηνά. Τα κορακοειδή δεν αγαπάνε πολύ τον αστικό ιστό. Τα βλέπουμε σε αγροτικού τύπου περιοχές, οπότε η Ανατολική Αττική επειδή έχει ακόμα σε μεγάλο ποσοστό αγροτικές περιοχές, για αυτό το λόγο βλέπουμε και υψηλότερη κυκλοφορία. Το κουνούπι δεν πετάει πολύ μακριά, οπότε πρέπει να είναι κοντά και στο πτηνό και στον άνθρωπο».

Η πιθανή σύνδεση με την κλιματική μεταβολή και τον Daniel
Ένα ακόμη ερώτημα αφορά το πώς ο ιός άρχισε να επανεμφανίζεται σταδιακά στην Αττική από το 2023, έπειτα από χρόνια κατά τα οποία τα κρούσματα εντοπίζονταν κυρίως σε άλλες περιοχές της χώρας. Ο κ. Μαγιορκίνης επισημαίνει ότι η κλιματική μεταβολή ενδέχεται να έχει συμβάλει στη νέα εικόνα, σε συνδυασμό με μετακινήσεις πληθυσμών πτηνών. Παράλληλα, αναφέρεται και σε μία υπόθεση που συνδέει χρονικά τη μεταβολή με την κακοκαιρία Daniel στη Θεσσαλία, διευκρινίζοντας ότι δεν μπορεί να επαληθευτεί.

«Σίγουρα μπορεί να έχει παίξει κάποιο ρόλο η κλιματική μεταβολή, σε συνδυασμό με τη μετατόπιση πτηνών από άλλες περιοχές. Μία πιθανότητα που δεν μπορούμε να την επαληθεύσουμε, επειδή αρχίσαμε να βλέπουμε κρούσματα στην Αττική σταδιακά από το 2023 και μετά, ενώ πριν είχαμε να δούμε από το 2012, είναι να το δούμε σε αντιπαράθεση με τον τυφώνα Daniel στη Θεσσαλία. Η Θεσσαλία για πολλά χρόνια ξέρουμε ότι ήταν το επίκεντρο του ιού. Πιθανολογούμε ότι μπορεί να έπαιξε κάποιο ρόλο στη μετατόπιση πληθυσμού πτηνών σε άλλες περιοχές και σταδιακά τη διάχυση της μόλυνσης».